Tin tức

LỄ KHAI MẠC TUẦN LỄ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ QUỐC GIA

LỄ KHAI MẠC TUẦN LỄ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ QUỐC GIA

Ngày 08/5/2014, tại trường Đại học Bách Khoa Đà Nẵng, Bộ Khoa học và Công nghệ (...

Chi tiết
KẾT QUẢ TIẾP NHẬN HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ TÀI TRỢ NGHIÊN CỨU CƠ BẢN TRONG KHOA HỌC TỰ NHIÊN NĂM 2014

KẾT QUẢ TIẾP NHẬN HỒ SƠ ĐỀ NGHỊ TÀI TRỢ NGHIÊN CỨU CƠ BẢN TRONG KHOA HỌC TỰ NHIÊ…

Ngày 30/4/2014Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia (NAFOSTED)đã kết thú...

Chi tiết
HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG TÁC XÃ HỘI

HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC TẾ NÂNG CAO NĂNG LỰC CÔNG TÁC XÃ HỘI

Trong hai ngày 18 và 19 tháng 01 năm 2014 tại trường Đại học Thăng Long với khoả...

Chi tiết
Nhận diện và suy nghĩ về khóa học đại trà trực tuyến mở

Nhận diện và suy nghĩ về khóa học đại trà trực tuyến mở

Khóa học đại trà trực tuyến mở (Massive Open Online Course - MOOC) là một sự tha...

Chi tiết

Tin tức

Nhận diện và suy nghĩ về khóa học đại trà trực tuyến mở

NHẬN DIỆN VÀ SUY NGHĨ VỀ

KHÓA HỌC ĐẠI TRÀ TRỰC TUYẾN MỞ

(Massive Open Online Course - MOOC)

1. Sự xuất hiện Khóa học đại trà trực tuyến mở

          Khóa học đại trà trực tuyến mở (Massive Open Online Course - MOOC) là một sự thay đổi đầy kịch tính trong giáo dục đại học (GDĐH) sau thập niên đầu tiên của thế kỷ 21. Đồng thời với nó là sự xuất hiện của xã hội không có trường học, mà “trường học” là ở bất cứ đâu người học muốn nâng cao kiến thức mà không tốn kinh phí. Các sự kiện này gần đây có thể coi là  Sóng thần đổ bộ vào đại học.

         Các nhà chuyên môn hàng đầu thế giới của các chuyên ngành khác nhau (GS Sebastien Thrun thuộc đại học Stanrford về Điều khiển học, GS Norman Nemrow thuộc đại học Brigham Young University về Kế toán, GS Walter Lewin thuộc viện MIT về Vật lý, GS Michael Sandel thuộc Đại học Harvard về Pháp luật..)  đều đã tham gia GDĐH trực tuyến. Người ta đã tiến hành kiểm tra 16000  sinh viên học tập trực tuyến và tại lớp, kết quả cho thấy số sinh viên đạt điểm tổng kết xuất sắc là 210, họ đều là các sinh viên học trực tuyến. Một bài giảng được kịch bản hóa qua mạng, không chỉ có 300 người học, mà là 3.000, 300.000 và nhanh chóng lên 3.000.000 người quan tâm. Điều này đã thay đổi các lý thuyết kinh tế.

        Thực ra đào tạo trực tuyến không còn là hình thức quá mới mẻ. Đại học Phoenix đã mở các chương trình cấp bằng trực tuyến từ năm 1989. Hơn 4 triệu sinh viên đã tham gia ít nhất một lớp học trực tuyến suốt kỳ học mùa thu 2007. Điều đáng nói là chỉ trong mấy tháng cuối năm 2013 các trường đại học danh tiếng trên thế giới đã chấp nhận hình thức đào tạo thông qua mạng Internet, và  MOOC đã trở thành một phần quan trọng của các đại học này. Cuối tháng 11/2013 Đại học Harvard và Học viện Công nghệ Massachuetts đã lên kế hoạch đầu tư 60 triệu USD để cung cấp các MOOC.

2. Những ưu nhược điểm của MOOC.

a. Ưu việt của MOOC

     - Trước hết học tập trực tuyến sẽ kết nối hàng triệu sinh viên với những giáo viên tốt nhất trên thế giới với các phương tiện nghe nhìn và đường truyền từng bước thiết lập hoàn hảo nhất;

     - Có thể tua lại một băng hình và xem bất cứ khi nào và bao nhiêu lần bạn thích;

    - Giáo viên tiết kiệm thời gian nhờ hệ thống quản lý điểm được vi tính hóa và sinh viên tiết kiệm chi phí;

    - Hệ thống MOOC khuyến khích các sinh viên giỏi nhưng hoàn cảnh khó

khăn được tiếp cận cơ hội được học cao hơn;

    - Về mặt hiệu quả khá giống học tập trong lớp truyền thống: thật dễ điều chỉnh tốc độ và sở thích riêng của mỗi cá nhân (đặc biệt hữu hiệu trong việc dạy ngôn ngữ, cho học viên chậm hiểu..);

b. Nhược điểm MOOC

    - Tỷ lệ bỏ học trực tuyến cao;

    - Phàn nàn về tốc độ đường truyền;

    - Có những khúc mắc về mặt pháp lý;

    - Ảnh hưởng của những lợi thế của phương pháp truyền thống…

3. Đặc trưng MOOC

        Xuất hiện và nở rộ trong thế kỷ 21, MOOC mang đặc trưng của thời đại bùng nổ thông tin, vậy nó có đặc trưng gì?

a. Tư duy mới về phân vùng các lĩnh vực khoa học cần cho học tập

      Thế giới trực tuyến đầy pha trộn được khai thác theo logic mới: Một giáo sư ở một trường đại học bất kỳ có thể lựa chọn không chỉ tài liệu đọc mà tìm thấy các quan điểm khác nhau của các nhà giáo dục trên toàn cầu với cùng chủ đề. Bằng cách đó các giáo sư sẽ hướng dẫn và trò chuyện (theo kịch bản), sẽ ít giảng dạy hơn (bài giảng truyền thống). Sẽ dễ dàng hơn để phá vỡ các giới hạn bài giảng thông qua hình thức mới là kịch bản, sẽ kết hợp tính toán với hóa học và vật lý, hoặc kết hợp các bài thuyết trình văn học với lịch sử và địa lý.. trong một MOOC duy nhất.

b. Thẩm định bài giảng và bản quyền khi thực hiện MOOC

      Sẽ không có cơ quan hay tổ chức nào thẩm định chất lượng bài giảng. Bài giảng được khen hay bị chê là do người học – người học là động lực và thước đo cho mỗi vấn đề khoa học được đưa lên mạng. Không có một cơ quan hay tổ chức nào được quyền ngăn cản các thầy công bố bài giảng của mình, và người sản xuất đương nhiên giữ bản quyền.

c. Khóa học đại trà trực tuyến mở - MOOC khác với e-learning

        Có nhiều đơn vị đào tạo trực tuyến nhưng chưa phải là MOOC mà chỉ là e-learning, chủ yếu là luyện thi đại học, học tiếng Anh trực tuyến.. không phải là tính chất mở và miễn phí của MOOC: Khóa học đại trà trực tuyến mở không có chứng chỉ, bằng cấp nên chỉ dành cho những người yêu mến tri thức, kiến thức. Chứng chỉ có lẽ sẽ được nghiên cứu vì nó sẽ nuôi MOOC (theo GS Ngô Bảo Châu). Về bằng cấp, những trường đại học lớn ở Mỹ (và các nước) phần lớn thuộc sở hữu tư nhân, sẽ “bám” bằng được vào tấm bằng, sẽ không bao giờ trao bằng qua hình thức dạy miễn phí vì nguồn nuôi sống nhà trường chính là học phí của sinh viên, lên tới 40-50 nghìn USD/năm. Các đơn vị thực hiện MOOC (công hoặc tư) sẽ tự tạo chứng chỉ của mình. Phương thức này đã được thực hiện qua

GiapSchool (TS Giáp văn Dương).

d. Các nghịch lý trong MOOC

     - Một nghịch lý đầu tiên: Liệu học trực tuyến có làm suy giảm tính tương tác trực tiếp trong cộng đồng – điều cốt lõi của trải nghiệm đại học. Liệu các tiêu chuẩn GDĐH mang tính hàn lâm có còn khắt khe ? Liệu các biểu hiện giao tiếp  thông thường có bị mai một như cử chỉ, tâm trạng, ánh mắt khi bạn không thực sự ở trong một lớp học với giáo viên tâm huyết và các bạn sinh viên nhiệt tình.

    - Yếu tố quan trọng nhất và cũng nghịch lý nhất là việc hình thành giáo dục ? trực tuyến trong tương lai, đó là: Bộ não  con người không phải là một máy tính. Chúng ta không phải là ổ đĩa cứng để mà chờ lấp đầy bằng dữ liệu. Người ta chỉ học những người mà họ yêu mến và ghi nhớ những điều khiến họ có cảm xúc. Nếu băn khoăn không có cách học thực sự diễn ra như thế nào thì người học có thể nhận thức theo các quá trình rất khác nhau. Đó chính là sự hấp thụ thông tin. Có sự phản xạ thông tin khi người ta đọc và nghĩ về một điều gì đó. Có sự xáo trộn thông tin khi ta kiểm tra thông tin  trao đổi qua các cuộc thảo luận. Hoặc cố xắp xếp để khớp với thông tin trái chiều. Cuối cùng là sự tổng hợp, khi ta cố gắng sắp xếp những gì ta học được bằng tranh luận hoặc một bài viết.

      - Giáo dục trực tuyến có thể truyền tải kiến thức thành một thứ hàng hóa phổ thông rẻ và sẵn có trên toàn cầu. Nhưng nó cũng buộc các trường tập trung vào phần còn lại của quá trình học tập – đó là nơi chứa đựng những giá trị thực sự. Trong thế giới trực tuyến, các trường đại học phải suy nghĩ nghiêm túc về cách họ sẽ liên lạc thông qua các trang web (như kiểu dự án sử dụng đám mây điện tử của Bộ môn Tin, Đại học Thăng Long) và biến nó thành việc học tập. Đó là một quá trình mang tính xã hội và cảm xúc phức tạp, không chỉ là học thuật..

      - Thói quen học trên internet và học trả tiền trên internet còn khó hơn nhiều. Thói quen này phải bắt đầu từ người bảo trợ - phụ huynh, những người hiện nay vừa muốn có một người thày giỏi dạy dỗ, đồng thời phải biết an ủi vỗ về con mình. Tự đánh giá của cha đẻ GiapSchool chỉ rõ: Nếu định nghĩa thành công là kiếm được nhiều tiền thì tôi thất bại, nhưng nếu đó là việc mang lại tri thức cho nhiều người, trong một thời gian dài sau đó, thì tôi thành công”.

    - Giải quyết mâu thuẫn giữa truyền tải thông tin và nâng cấp chất lượng thông tin: Làm thế nào để kết hợp thông tin trực tuyến với các cuộc thảo luận trực tiếp, đào tạo, huấn luyện các cuộc thảo luận trực tiếp, tranh luận, viết lách và các dự án. Làm thế nào để các vốn sống ngoài xã hội xây dựng thành cộng đồng học tập sôi động. Giáo dục trực tuyến có khả năng có thể lấp đầy các trường đại học đưa lên thang giá trị cao hơn, đó là thoát khỏi việc đơn thuần chỉ là truyền tải thông tin mà hướng dẫn tạo thành những kiến thức có giá trị cao hơn.

    - Thực tiễn trái ngược: Dự báo của chúng ta là: Sẽ dễ hơn để thành một

trường đại học tồi, song ngược lại, cũng rất khả thi để các trường học và sinh

viên tâm huyết nhất sẽ trở nên tốt hơn bao giờ hết!

    - Một nghịch lý liên quan đến sinh tồn của các cơ sở GDĐH là nếu chính các cơ sở giáo dục này, khi không có giải pháp tồn tại, thì chính người học lại giảm yêu cầu tới trường do con đường MOOC họ đã được trang bị kiến thức. Và họ có thể xin việc được bất kỳ nơi nào coi trọng năng lực mà không quan tâm tới bằng cấp (“xã hội không có trường học” như đã nói ở phần đầu bài viết này). Vậy chúng ta – các nhà giáo dục sinh ra MOOC sẽ đứng ở đâu trên con đường phát triển tri thức ? Đây cũng là lý do mà nhiều trường đại học nổi tiếng, như Đại học Harvard..các tháp ngà của tri thức nhân loại, chưa mặn mà nhiều với MOOC.

  e. Yêu cầu dẫn xuất:

        Với tư duy và cách tiếp cận khai thác MOOC các trường đại học của các quốc gia không những cần giải quyết các lớp học trực tuyến mà còn cần cả lớp học di động. Vì nhu cầu học có thể trong cả khi người học đang chuyển động, và còn hơn nữa chuyển động có gia tốc (Xã hội 3.0 sẽ cần các Đại học 3.0).

4. Đôi điều bàn luận

      Qua những điểm phân tích trên, có thể xuất hiện suy nghĩ là:

-         Để triển khai hoạt động theo hướng MOOC cần nghiên cứu kỹ đặc điểm xuất hiện, ưu nhược điểm của phương thức này. Đặc biệt cần xúc tiến nghiên cứu giải quyết tốt các nghịch lý trong MOOC để tìm ra động lực phát triển cho loại hình GDĐH mới mẻ này.

-         Cần nắm chắc các đặc điểm trên đây và làm cho việc GDĐH theo kịp thời đại bằng tự nâng cao năng lực chuyên môn bản thân mình và đầu tư chương trình, công nghệ cho cơ sở đào tạo.

-          Trước tiên động chạm đến triển khai MOOC là cần đề xuất các nguyên tắc chung và đưa ra lộ trình tiến hành với sự tham gia của các nhà chuyên môn, của các nhà giáo.. thông qua hội thảo chuyên đề.  

     - Thực hiện nhiều bước thí điểm trước khi làm đại trà trong một cơ sở GDĐH, thậm chí bộ phận của nó để rút kinh nghiệm.

       Trong bối cảnh hiện nay triển khai MOOC cũng là tiền đề cho chúng ta xây dựng, tìm giải pháp và làm tốt các vấn đề của GDĐH trong tình hình mới, khi Nghị quyết Trung ương lần thứ 8 khóa XI đã chỉ ra nhu cầu và thực tiễn đổi mới căn bản toàn diện giáo dục Việt Nam.

        Mục tiêu cuối cùng là  càng tạo ra nhiều khả năng cho người học, càng nhiều người học thì xã hội càng có điều kiện phát triển. Hy vọng là Tháp ngà không sụp đổ và mãi phát triển bền vững như tri thức nhân loại.

                                                                    Hoa Xuân (Phòng SĐH & QLKH)

Video nên xem

Bản đồ

Thông tin liên hệ

Đường Nghiêm Xuân Yêm - Đại Kim - Hoàng Mai - Hà Nội
(84-24) 38 58 73 46 
(84-24) 35 63 67 75 
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.